سلامت

تعریف فشار خون بالا

فشار خون بالا زماني اتفاق می افتد که فشار خون شما به طور ناسالمی افزایش یابد. اندازه گیری فشار خون مشخص می کند که چه مقدار خون در رگ های خونی انسان عبور می کند.

این یک بیماری شایع است که در آن فشار طولانی مدت خون به دیواره شریان های انسان به اندازه کافی زیاد است ، که در نهایت ممکن است باعث ایجاد مشکل در سلامتی انسان مانند بیماری قلبی شود.

فشار خون با دو عامل تعیین می شود عامل اول میزان خون پمپ شده توسط قلب و عامل دوم میزان مقاومت به جریان خون در شریان های انسان  .

به طوریکه هرچه قلب انسان خون بیشتری پمپ کند و شریانهای انسان باریک تر باشد ، فشار خون انسان بالاتر می رود.

ممکن است انسان سالها بدون هیچ علامتی فشار خون بالا داشته باشد. در نتیجه بدون علائمي، آسیب به رگ های خونی و قلب انسان ادامه می یابد و در این صورت قابل تشخیص است.

پرفشاری خوفش كنترل نشده خطر ابتلا به مشکلات جدی سلامتی ، از جمله حمله قلبی و سکته مغزی را افزایش می دهد.

فشار خون بالا در اثر گذر سال ها ایجاد میشود. خوشبختانه این عارضهبه راحتی قابل تشخیص است. هنگامی که می دانید فشار خون بالا دارید ، می توانید باپزشک برای کنترل فشارخون بالا همکاری کنید.

روش های کاهش فشار خون بالا

از مهم‌ترین عوامل مرگ و میر در جهان فشار خون بالا است. همچنین این بیماری نیمی از موارد مرگ و میر در ایران را به خود اختصاص داده است. بیماری قلبی در کشور در حال افزایش است و ۴۰ درصد مرگ و میر را شامل می‌شود. در حقیقت فشارخون بالا سبب این اتفاق است. همه افراد در خطر ابتلا به فشار خون بالا هستند. اما آیا علائم فشار خون را می‌شناسید؟ آیا می‌دانید برای کنترل فشار خون بالا باید چه اقداماتی را انجام داد؟ کدام غذاها برای کاهش فشار خون مفید است؟ در این مقاله جواب تمام این سوالات را خواهید یافت.
۱- کاهش فشار خون با ورزش ورزش منظم کمک می‌کند فشار خون پایین بیاید. افراد بالغ باید هرهفته حدود ۱۵۰ دقیقه ورزش با شدت متوسط انجام دهند. این ورزش می‌تواند شامل باغبانی، پیاده‌روی سریع، دوچرخه سواری یا سایر ورزش‌های هوازی باشد. ورزش‌های تقویت عضلات هم هفته‌ای دو روز توصیه می‌شود. این ورزش‌ها باید تمام عضلات اصلی بدن را درگیر کند.

۲- کاهش فشار خون با مصرف دیورتیک‌ها اگر ورزش و تغییر برنامه غذایی جواب ندهد؛ معمولا اولین انتخاب دیورتیک‌ها هستند. دیورتیک‌ها را قرص آب نیز می‌نامند. این قرص کمک می‌کند آب و نمک اضافی بدن کم شود و فشار خون پایین بیاید. یعنی با مصرف این قرص بیشتر ادرار خواهید کرد. بعضی از این داروها ممکن است پتاسیم بدن را خالی کنند که سبب ضعف عضلانی، گرفتگی عضلات پا و خستگی می‌شود. بعضی نیز قند خون را در دیابتی‌ها بالا می‌برد. اختلال نعوظ نیز از عوارض جانبی کمتر شایع است.

۳- کاهش فشار خون با مسدود کننده‌های بتا مسدود کننده‌های بتا ضربان قلب را پایین می‌آورند، به این معنا که قلب دیگر مجبور نیست سخت کار کند. آنها برای دیگر مشکلات قلبی مانند ضربان قلب غیر طبیعی که آریتمی نام دارد نیز استفاده می‌شوند. عوارض جانبی مصرف این دارو می‌تواند شامل بی‌خوابی، سرگیجه، خستگی، سرد شدن دست‌ها و پا و اختلال نعوظ باشد.

۴- کاهش فشار خون با مهارکننده‌های ACE مهار کننده‌های ACE ذخایر آنژیوتانسین بدن را کاهش می‌دهند. آنژیوتانسین ماده‌ایست که سبب می‌شود رگ‌ها باریک شوند. نتیجه این است که آرامش پیدا می‌کنید، رگ‌ها باز می‌شوند، فشار خون پایین می‌آید و قلب کمتر کار می‌کند. عوارض جانبی می‌تواند شامل سرفه خشک، جوش‌های پوستی، سرگیجه و بالا رفتن سطح پتاسیم بدن باشد.

۵- کاهش فشار خون با ARBها این دارو به جای اینکه ذخایر آنژیوتانسین را کاهش دهد، گیرنده‌های آنژیوتانسین را متوقف می‌کند. این جلوگیری سبب می‌شود تاثیرات شیمیایی باریک شدن رگ‌ها کم شود و فشار خون کاهش بیابد. چند هفته طول می‌کشد تا ARBها کامل اثر کنند. عوارض جانبی احتمالی شامل سرگیجه، گرفتگی عضلانی، بی‌خوابی و بالا رفتن سطح پتاسیم است. خانم‌های باردار نباید این دارو را مصرف ‌کنند.

۶- کاهش فشار خون با مسدود‌کننده کانال کلسیم مسدود کننده‌های کانال کلسیم حرکت کلسیم به درون سلول‌های قلب و رگ‌ها را کند می‌کند. از آنجا که کلسیم سبب می‌شود قلب قوی‌تر منقبض شود، این دارو انقباض قلب را کندتر می‌کند و فشار پایین می‌آید. این داروها سبب سرگیجه، تپش قلب، تورم مچ پا و یبوست می‌شوند. مسدود کننده‌ها را با میوه یا شیر بخورید و از خوردن آنها با آب گریپ فروت یا نوشیدنی‌های الکلی خود‌داری کنید.

۷- کاهش فشار خون با دیگر داروها دیگر داروهایی که سبب کاهش فشار خون می‌شوند شامل بازکننده‌های عروقی، مسدود کننده‌های آلفا و آگونیست مرکزی هستند. اثرات جانبی احتمالی شامل سرگیجه، تپش قلب، سردرد یا اسهال می‌شود. دکتر در صورتی که دیگر داروها کارساز نباشند و یا شرایطی خاص داشته باشید این موارد را تجویز می‌کند.

۸- کاهش فشار خون با رژیم غذایی مناسب شما می‌توانید فشار خود را با استفاده از رژیم غذایی مناسب پایین بیاورید .اگر اضافه وزن دارید باید حتما مصرف کالری‌ها را کاهش دهید و وزنتان را کم کنید. چاقی نه تنها سبب افزایش فشارخون می‌شود، بلکه مشکلات دیگری را نیز به وجود می‌آورد. با وجود رژیم غذایی خوب هم از غذاهای مورد علاقه لذت می‌برید و هم فشارخون را کنترل کرده‌ای

از کجا بفهمیم فشار خون بالا داریم؟

حتما شنیده‌اید که به فشار خون بالا، قاتل خاموش نیز گفته می‌شود؛ چراکه نشانه خاصی ندارد. در حقیقت از هر ۵ نفر، ۱ نفر از داشتن آن بی‌خبر است. این بیماری اگر درمان نشود در درون بدن آرام به قلب، ریه، رگ‌های خونی، مغز و کلیه‌ها آسیب می‌رساند. متاسفانه در بسیاری از موارد، فشارخون بالا، دارای نشانه یا علائم خاصی نمی باشد. در چنین مواردی تنها راه تشخیص ، اندازه‌گیری آن است. اندازه‌گیری فشارخون یکی از اولین کارهایی است که پزشکان هنگام معاینه‌ی بیماران در هر نوبت انجام می‌دهند. این کار نقش مهمی در تشخیص به هنگام این بیماری دارد. از بین هر چهار نفر احتمال دارد یک نفر مبتلا به فشارخون بالا باشد. بنابراین اندازه‌گیری مرتب فشارخون حداقل هرشش ماه یک مرتبه، به همه توصیه می‌شود. یکی از علائم فشار خون بالا در بعضی افراد، سردرد صبحگاهی است که کم کم در طول روز از درد آن کاسته و برطرف می‌شود. به طور کلی علائمی که در ادامه ذکر شده گاهی به طور مستقیم و گاهی غیر‌مستقیم خبر از فشار خون بالا می‌دهند: سردرد؛ سرگیجه، تپش قلب؛ خستگی و بی‌حالی؛ کم شدن دید یا تاری آن (ضعیف شدن چشم)؛ درد قفسه سینه؛ مشاهده خون داخل بینی یا ادرار؛ تنگی نفس شدید؛ کرختی و مور مور شدن دست و پاها؛ تهوع و استفراغ؛

نشانه هاي فشارخون بالا

در ادامه  می خواهیم به نشانه های  فشارخون بالا بپردازیم.

اکثر مبتلایان به فشار خون بالا هیچ علامت و علائمی ندارند ، حتی اگر قرائت فشار خون به میزان خطرناک زیادی برسد.

برخی از افراد با فشار خون بالا ممکن است دچار سردرد ، تنگی نفس یا خونریزی بینی شوند ، اما این علائم خاص نیستند و معمولاً تا زمانی که این عارضه به مرحله شدید یا تهدیدآمیز نرسد ، بروز نمی کنند.

اگر قبلاً به فشار خون بالا مبتلا شده باشید یا فاکتورهای خطر دیگری برای بیماری های قلبی عروقی داشته باشید ، پزشک به شما توصیه می کند که به صورت مکرر فشارخون را اندازه بگيريد . برای كودكان از سن 3 سال و بالاتر معمولاً اندازه گیری فشار خون را باید به عنوان بخشی از معاینات سالانه آنها قرار داد.

اگر مرتباً پزشک خود را نمی بینید ، ممکن است بتوانید اندازه گیری فشار خون را در یک سری اماکن بهداشتی یا سایر مناطق جامعه انجام دهید. همچنین در برخی فروشگاه ها دستگاه هایی موجودند که فشار خون را به طور رایگان بررسی می کنند.

دستگاه های فشارخون عمومی که داخل داروخانه ها نیز موجود هستند ، اطلاعات خوبی در مورد میزان فشارخون ارائه می دهند.

دقت این دستگاه ها به عوامل مختلفی بستگی دارد از جمله استفاده صحیح از آن ها.در این زمینه باید از پزشک در مورد استفاده از دستگاه های فشار خون عمومی مشاوره گرفته شود.

چه افراد بیشتر در معرض پرفشاری خون هستند؟

افزایش فشار خون در بین افراد بالاتر از 45 سال متداول است. در این بین سهم مردان بیش از زنان است. این آمار در افراد بالای 65 سال به عکس است به نحوی که زنان بیشتر تحت تاثیر پرفشاری خون قرار می گیرند.

داشتن سابقه خانوادگی از عوامل افزاینده ریسک ابتلا به فشار خون بالا است. همچنین نژاد نیز در افزایش ریسک ابتلا به این بیماری موثر است؛ چنانکه فشار خون بالا و عوارض ناشی از آن در سیاه پوستان بیشتر مشاهده شده است. همچنین حدود 60% از افراد دیابتیک شرایط پر فشاری خون را تجربه کرده اند. آمارها حاکی از آن است که از هر 5 فرد مبتلا به پر فشاری خون،1 نفر از ابتلا به این بیماری آگاه نیست. که این مهم، از عمده ترین ریسک فاکتورهای حمله قلبی و سکته مغزی است. عدم درمان مناسب برای فشار خون بالا می تواند منجر به ایجاد آسیب های قلبی، مغزی، کلیوی، ریوی و اختلال در گردش خون بدون هیچ علامت خاصی شود .

 دلایل ژنتیکی فشار خون بالا:

در بسیاری از خانواده‌ها، فشار خون بالا یک بیماری ارثی است. نتایج بسیاری از تحقیقات نشان دهنده‌ی تاثیر برخی از ژن‌ها و جهش‌های ژنتیکی در ابتلا به فشار خون بالا بوده است. البته موارد ابتلا به فشار خون بالا بر اثرعوامل ژنتیکی تنها ۲ تا ۳ درصد از کل موارد ابتلا به این بیماری را به خود اختصاص داده است.

 دلایل بیولوژیکی فشار خون بالا:

1) بر هم خوردن تعادل آب و نمک در بدن: در حالت عادی کلیه‌ها وظیفه‌ی متعادل کردن آب و نمک بدن را بر عهده دارند و این کار را با حفظ سدیم و آب و دفع پتاسیم انجام می‌دهند. در صورتی که این عملکرد کلیه دچار اختلال شود، حجم خون در بدن افزایش پیدا می‌کند که این موضوع باعث بالا رفتن فشار خون می‌شود.

2) مشکلات سیستم رنین،آنژیوتاسیون،آلدوسترون: سیستم رنین-آنژیوتاسیون-آلدوسترون در بدن وظیفه‌ی تولید هورمون‌های آنژیوتاسیون و آلدسترون را بر عهده دارد. هورمون آنژیوتاسیون موجب تنگ شدن عروق بدن می‌شود، که این امر باعث بالا رفتن فشار خون در بدن می‌شود. هورمون آلدوسترون بر عملکرد کلیه در احتباس آب و نمک تاثیر می‌گذارد. افزایش هورمون آلدوسترون در بدن، بر نحوه‌ی عملکرد کلیه‌ها تاثیر گذار است و موجب افزایش حجم خون و در نتیجه افزایش فشار خون می‌شود.

3) عملکرد سیستم عصبی سمپاتیک: عملکرد سیستم سمپاتیک بدن تاثیر مهمی بر تنظیم فشار خون در بدن دارد. این سیستم بر ریتم ضربان قلب، ریتم تنفس و فشار خون موثر است. محققان در حال بررسی نحوه تاثیر عدم تعادل سیستم سمپاتیک بر بالا رفتن فشار خون هستند.

4) عملکرد و ساختار عروق بدن: تغییر در عملکرد و ساختار عروق کوچک یا بزرگ بدن، می‌تواند موجب بالارفتن فشار خون شود. هورمون آنژیوتاسیون و سیستم ایمنی بدن می‌توانند باعث تنگی و جمع شدن عروق بدن شوند، که این موضوع بر میزان فشار خون موثر است.

5) سایر بیماری‌ها: سایر علل ابتلا به فشار خون بالا شامل بیماری‌هایی مانند نارسایی مزمن کلیه، وقفه تنفسی در خواب، اختلالات تیروئید و ابتلا به برخی تومورها می باشد.

عوارض پرفشاری خون چیست؟

ابتلا به پرفشاری خون می تواند سبب ایجاد آسیب های بافتی و در نهایت ایجاد مشکلات ذیل شود:

• حمله قلبی و سکته مغزی: فشار خون بالا می تواند با سختی عروق و تصلب شراین همراه باشد از این رو ریسک ابتلا به حمله قلبی و سکته مغزی را افزایش می دهد.

• نارسایی قلبی: با افزایش فشار خون، ماهیچه به قدرت بیشتری جهت پمپاژ خون نیازمند است از این رو ماهیچه های قلبی ضخیم تر می شوند. ضخیم شدن این ماهیچه ها با ایجاد نارسایی های قلبی همراه است.

• سندروم های متابولیک: این سندروم مجموعه ای از اختلالات متابولیسم است که با افزایش تریگلیسیرید، کاهش HDL (کلسترول خوب)، فشار خون بالا و ازدیاد انسولین همراه است.

• مشکلات حافظه و یادگیری: فشار خون بالای کنترل شده می تواند بر روی قدرت تفکر، حافظه و یادگیری تاثیر گذار باشد. این اختلال در بسیاری از افراد دارای پرفشاری خون مشاهد می شود.

• ضخیم، تنگ یا پاره شدن عروق چشم: این موارد که ممکن است در نتیجه ی پر فشاری خون ایجاد شود، باعث تاری دید می گردد.

• تضعیف و تنگ شدن عروق خونی کلیوی

• افزایش خطر ابتلا به آنوریسم

راه‌های درمان و پایین آوردن فشار خون:

فشار خون بالا بر اثر عوامل مختلفی ایجاد می‌شود و بنابراین راه‌های درمان و پایین آوردن سریع فشار خون نیز مختلف هستند. هدف از درمان فشار خون بالا، پایین نگه داشتن میزان فشار خون بیمار کمتر از عدد ۱۴۰/۹۰۰ است. اقدامات درمانی برای فشار خون بالا عبارتند از:

  • بهبود عادات زندگی
  • ترک سیگار
  • کاهش وزن
  • ورزش کردن
  • عدم مصرف الکل
  • خوردن غذاهای کم نمک و کم چرب
  • دارودرمانی : انواع دارو برای فشار خون بالا وجود دارند و پزشک شما سعی می‌کند، دارویی تجویز کند که مناسب شرایط شما است

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *