گردشگری

دریاچه صورتی چابهار

تالاب لیپار در چابهار تالابی منحصر به فرد

چابهار شهری بندری که همانطور که از نامش مشخص است شهری با آب و هوای بهاری است که از نظر اقتصادی و گردشگری بسیار مورد توجه عموم مردم دارد. این شهر سالانه گردشگران داخلی و خارجی زیادی را به سمت خود جذب می کند و دلیل آن هم وجود جاذبه های منحصر به فردی است که در این منطقه وجود دارد.در این مطلب الی گشت قصد دارد تا درباره یکی از جاذبه های جذاب و کمی عجیب در این شهر بندری که تالاب لیپار در چابهار است خدمتتان شرح دهیم، این تالاب با توجه به طبیعت منحصر به فردی که دارد به عنوان یکی از اصلی ترین جاذبه های چابهار شناخته شده و جالب است بدانید که تنها ۴ نمونه ی مشابه از آن در جهان وجود دارد. همراه ما باشید در ادامه این مطلب تا بیشتر خدمتتان درباره ی این جاذبه ی گردشگری در چابهار اطلاع کسب کنید.

همانطور که در بالا هم اشاره کردیم، تالاب لیپار یکی از جاذبه های منحصر به فردی است که در کرانه دریای عمان ایران قرار دارد و تنها چهار نمونه ی مشابه از آن در سراسر جهان مشاهده شده است. این دریاچه به دلیل رنگ صورتی که دارد بسیار مورد توجه قرار گرفته است. از نظر زیست محیطی بسیار امن و فوق برای تعداد زیادی از گونه‌های جانوری به شمار می‌روند؛ ولی بعضی از این تالاب‌ها در دیگر نقاط جهان که شاید شمارشان به تعداد انگشتان یک دست باشند، به دلیل رنگ خاص خود از بقیه متمایز شده‌اند. آب این تالاب‌ها بنا به دلیل وجود باکتری‌ها و پلانکتون‌های گیاهی به رنگ شیر – توت فرنگی است و از اینرو، برای نوشیدن به نظر مناسب می رسند، ولی در واقعیت جزو شورترین آبگیرهای جهان هستند. به شدت توصیه می شود که این آب را میل نکنید.

دریاچه صورتی کجاست

بعد از روستای رمین در ۱۵ کیلومتری چابهار، در مسیر جاده ساحلی چابهار ـ گواتر، تنگه ای صخره ای مشرف به دره ای سرسبز و زیبا قرار دارد که از بالای آن روستای لیپار در میان سبزه زارها پیداست. در میان دو کوه که فاصلة چندانی با هم ندارند، آب بندی ایجاد شده که آبهای سرگردان اطراف را در خود جمع کرده و به آبگیری به طول ۱۴ کیلومتر تبدیل شده. در این آبگیر انواع بوته ها و درخچه های «گز» و «چش» با چشم اندازی زیبا، منطقه ای بکر با اکوسیستم خاصی را به وجود آورده است. پرندگانی چون چنگر، فلامینگو، کشیم، حواصیل های سفید و خاکستری، طاووسکن، باقرقره، تیهو، جیرفتی، عقاب دشتی، خوتکا و دلینجه زیبایی زایدالوصفی در منطقه به وجود آورده اند.

چرا دریاچه صورتی چابهار؟

  • دریاچه ای منحصر به فرد در ایران و جهان است .
  • دریاچه صورتی چیزی نیست که بتوانید در هرجایی آن را ببینید و تنها تعداد معدودی از کشورها آن را دارند.
  • دریاچه صورتی چابهار مقصد خوبی برای پرنده نگری است.
  • گونه در حال انقراض اردک مرمری در این دریاچه زیست می کند.

آشنایی با دریاچه صورتی چابهار

همین که از چابهار دل بکنید و در جاده ساحلی به سمت گواتر به راه بیفتید می توانید زیبایی های زیادی را به چشم ببینید. طولی نمی کشد که به روستای رمین می رسید و بعد از آن آب های صورتی توجه شما را به خود جلب می کنند. اینجا تالاب لیپار است که در روستای کیژدپ قرار دارد و با عنوان دریاچه صورتی چابهار شناخته می شود. تالابی که از ایستا شدن آب دریای عمان در میان دو کوه به وجود آمده و اکوسیستم جالبی را در خود پرورش داده است. دریاچه صورتی چابهار در تنگه و دره‌ای صخره ای جا خوش کرده که مشرف به کوه است و منظره ای چشم نواز را پیش روی تان می گذارد. شاید تصور کنید دریاچه ای پر از مخلوط شیر و توت فرنگی را می بینید اما یکی از شورترین آب های جهان را مشاهده می کنید که ظاهری زیبا و فریبنده دارد. در فصول پرآب، گستره آبی این دریاچه به 10 هکتار هم می رسد و آبگیری ایجاد می شود که بیش از 14 کیلومتر طول دارد.

در اطراف دریاچه خبری از امکانات آنچنانی نیست و فضا خیلی بکر به نظر می رسد. گاهی دستفروشان دیده می شوند که صدف و نمک دریایی دارند و در گوشه ای دیگر ساکنان منطقه مشغول جمع آوری نمک از دریاچه هستند. لیپار با وجود تمام سادگی اش، در اوج شکوه و زیبایی دیده می شود. پدیده ای که تعدادش در دنیا محدود است؛ دریاچه های هیلیر، هات لاگون و پینک لیک در استرالیا، دریاچه رِتبا در سنگال، دریاچه هایی در آفریقای جنوبی، ونکوور و بولیوی و این یکی قسمت ایران عزیزمان شده است. آب صورتی دریاچه به ساحل زرد رنگ می رسد و در ترکیب با سرسبزی گیاهان و آبی آسمان تصویری را به بیننده هدیه می دهند که در جای دیگری دیده نمی شود.

شکل گیری دریاچه صورتی لیپار

این تالاب از آب هایی که در بین دره ای بین دو کوه جمع شده است به وجود آمده. آب هایی که از طریق بارندگی و طوفان های دریایی به صورت سرگردان در سطح زمین جاری هستند در این تالاب به هم می پیوندند. محیط زیست تالاب شرایط مناسبی برای زیست گونه های گیاهی و جانوری خاصی شده است. پرندگان مهاجر زیادی را در سفر به این تالاب صورتی می توانید ببینید. طول دریاچه لیپار بیش از 14 کیلومتر است و فضای آن بسیار بکر به نظر می رسد.

دلیل رنگ صورتی دریاچه لیپار

یکی از دلایل مهم رنگ صورتی دریاچه فعالیت پلانکتون های گیاهی است که از طریق جریانات دریایی نیز تعدادشان زیاد می شود. وجود مواد آلی و معدنی نیز در این امر بی تاثیر نیست. جالب است بدانید پلانکتون ها قدرت شنای آزاد ندارند و با جزر و مد آب جابجا می شوند. جزر و مد در فواصل زمانی مشخص اتفاق می افتد و بر اثر گرانش ماه و خورشید آب های صورتی بالا و پایین می شوند. کِشند سرخ از شگفتی های منطقه چابهار است. پلانکتون ها که عامل به وجود آمدن این پدیده صورتی رنگ هستند دارای رنگدانه های مختلفی هستند که بر رنگ آب تاثیر می گذارد. رنگ غالب که تمام دریاچه را فرا می گیرد به طور غالب سرخ است به همین دلیل این دریاچه به این نام مشهور شده است.

امکانات رفاهی دریاچه لیپار چابهار

در سفر خود به چابهار از دیدن دریاچه صورتی غافل نشوید زیرا که یکی از شگفت انگیزترین رویدادهای زیست محیطی را تجربه خواهید کرد. در سواحل کناری دریاچه امکانات زیادی وجود ندارد ولی در نزدیکی آنجا مجتمعی برای اقامت شما وجود دارد که دارای دو سالن است و شامل سوئیت ها و سرویس بهداشتی می شود. شما می توانید ستارگان را در شب رصد کنید و از دیگر امکانات تفریحی آن استفاده کنید. این مجتمع در بین کوه های معروف به مریخی قرار گرفته است. دیدن کوه های مریخی در اطراف دریاچه صورتی نیز خالی از لطف نیست.

جاذبه های دریاچه لیپار

دریاچه صورتی به دلیل شرایط مناسب خود پوشش گیاهی و جانوری خاصی را در خود پرورش داده است. درختچه های بلوط و گزنه چشم انداز زیبایی را در این منطقه به وجود آورده است. این گیاهان که از آب نیز سر بر آورده اند این مکان را تماشایی تر کرده اند. انواع بوته ها و درختچه ها با شکل و ظاهری که مخصوص این ناحیه است یک مکان گردشگری زیبا به وجود آورده اند. جالب است بدانید در این منطقه پنبه وحشی نیز می روید که اهالی از آن استفاده می کنند.

پرنده های تالاب

پرندگانی چون فلامینگو و انواع حواصیل، کشیم، باقرقره، عقاب و مانند اینها را در این تالاب می توانید از نزدیک ببینید. این آبگیر پرندگان مهاجری زیادی را به طرف خود جذب می کند که نتیجه آن به وجود آمدن زیستگاهی از گونه های نادر است. انواع پلانکتون گیاهی و جانوری و گونه های نرم تنان و چندین نوع ماهی و جلبک و انواع سخت پوستان را در این دریاچه می توانید بیابید. این دریاچه پدیده ای بی همتاست که نمونه آن را کمتر جایی می توان یافت.

کوه های مینیاتوری

همانطور که در بالا نیز اشاره شد مجتمع تفریحی اطراف دریاچه صورتی در نزدیکی کوه های مینیاتوری واقع شده است.

تالاب دشتار

تالاب دشتار هم در نزدیکی دریاچه لیپار قرار گرفته است و به عروس منطقه معروف است. از این رو تماشا و لذت بردن از چند جاذبه در کنار هم می تواند برای شما پر از شگفتی باشد. در ساحل این تالاب چادرهایی هم برای فروش محصولات صدفی برپا می شود که می تواند دیدنی باشد.

نکاتی که هنگام گردش در اطراف تالاب باید به یاد داشته باشید

آب صورتی رنگ دریاچه لیپار مانند مخلوطی از شیر و توت فرنگی به نظر می رسد به طوری که در ذهن هر کسی هوس چشیدن آن را به وجود می آورد. اما باید بدانید این زیبایی فقط در ظاهر آن است و طعم آب این دریاچه صورتی برخلاف شکل زیبای آن بسیار شور است و بهتر است از امتحان کردن طعم آن خودداری شود.

زمین اطراف تالاب به علت باتلاقی بودن خطرناک است و توصیه می شود برای نزدیک شدن به آن از بردن اتومبیل خودداری شود و حتی الامکان برای پارک خودروی خود کنار جاده ساحلی چابهار به گواتر را انتخاب کنید. سفر به تالاب با پای پیاده گزینه مناسبی به نظر می رسد. البته باید این نکته را نیز خاطر نشان کرد که افرادی که وزنشان بالای 100 کیلو می باشد نیز امکان فرو رفتن در باتلاق برایشان محتمل است. بنابراین در این سفر باید بسیار احتیاط کنید.

خوشگذرانی در تالاب لیپار

شاید امکانات تفریحی آنچنانی در لیپار وجود نداشته باشد؛ اما این دلیل نمی شود که نتوانید در حوالی این دریاچه خوش بگذرانید. علاوه بر اینکه لیپار فرصت دیدن یک دریاچه صورتی را در ایران به شما می دهد و حال و هوای جالبی دارد، دو فعالیت در آن دنبال می شوند:

پرنده نگری: گونه های زیادی از پرندگان مهاجر، لیپار و حوالی آن را برای زمستان گذرانی انتخاب می کنند. آنها از مدارهای شمالی به سمت مدارهای جنوبی می آیند و در دریاچه صورتی چابهار ماندگار می شوند. این مساله فرصت خوبی به علاقه مندان پرنده نگری می دهد و آنها را به لیپار می کشاند. یکی از مهم ترین پرنده هایی که در این تالاب و حوالی آن مشاهده شده، گونه در حال انقراض اردک مرمری است.

عکاسی: دریاچه صورتی لیپار سوژه خوبی برای عکس های شماست. حتی اگر عکاس حرفه ای نیستید بدون ثبت تصویر این محل را ترک نکنید و یادگاری ماندگاری را با خود از این سفر ببرید.

شترسواری: در اکثر ایام سال مردم محلی را ببینید که با شترهایشان در حوالی تالاب حضور دارند. شما می توانید با پرداخت هزینه به آنها، شترسواری در کنار لیپار را نیز تجربه کنید.

بهترین فصل سفر

چابهار دیار چهار بهار است و در تمام فصول آب و هوای مطبوعی دارد. اما اگر می خواهید به هنگام بازدید از تالاب صورتی، تندی آفتاب کمتر آزارتان دهد، زمستان و ایام نوروز را برای سفر انتخاب کنید.

بهار: در ایام نوروز چابهار میزبان مسافران زیادی می شود. اگر با این شلوغی مشکل ندارید، این ایام را برای بازدید از لیپار انتخاب کنید.

تابستان: دریاچه صورتی کم آب می شود و ممکن است آن چنان که باید زیبا نباشد.

پاییز: هوای پاییزی است و فصل مهاجرت پرندگان. کم کم دریاچه صورتی میزبان پرندگان می شود که از راه های دور به ایران عزیزمان می آیند.

زمستان: هوای مطبوع چابهار در این فصل هر کسی را وسوسه کند تا سری به این دیار بزند. پرندگان زمستان‌گذران به خوبی در این فصل قابل مشاهده هستند.

پوشش گیاهی تالاب لیپار در چابهار

این منطقه به دلیل موقعیت جرافیایی که دارد شرایط مناسبی را برای رویش و پرورش گونه های مختلفی از بلوط و گزنه را دارد که این گیاهان در آب این تالاب رشد می کنند و صحنه ی فوق العاده زیبایی را پدید می آورد که نمونه آن نه تنها در ایران بلکه در جهان بسیار کم دیده شده است.

دشتی در کنار این تالاب قرار دارد که اهالی این منطقه به آن عروس چابهار نیز می گویند. در زبان بلوچستانی دشتان به معنای دختران جوانی است که هنوز ازدواج نکرده اند. دلیل نام گذاری این منطقه هم به این نام درختان سرسبز و جوانی است که در آن وجود دارد.

رنگ دریاچه در ماههای مختلف

به سبب تشدید فعالیت پلانکتون ها در برخی ماه ها می توانید انتظار رنگ بیشتری را داشته باشید. این ماه ها عبارتند از: فروردین، خرداد، شهریور، مهر، بهمن، اسفند.

نکته: این یک پدیده طبیعی است و طبیعت تحت تاثیر عوامل مختلف جلوه پیدا می کند. بی شک میزان بارندگی ها و تغییرات آب و هوایی تاثیری مستقیم بر چهره این تالاب و رنگ، میزان آب و وسعت آن دارند. ماه هایی که از آنها نام بردیم تنها شانس بیشتری را در اختیارتان می گذارند تا دریاچه صورتی را در وضعیتی بهتر ببینید. ممکن است این تالاب در زمانی به رنگ قرمز و نارنجی هم دیده شود و لزوما صورتی نباشد.

چرا تالاب لیپار صورتی است؟

رنگ صورتی این تالاب باعث شهرت و تفاوت آن شده است اما آیا می دانید این رنگ از کجا می آید؟ آنچه می بینید حاصل حضور پلانکتون های گیاهی است که رنگ صورتی متمایل به سرخ ایجاد می کنند. خب حالا باید کمی از پلانکتون ها برای تان بگوییم. پلانکتون ها به هر توده‌ای از جانداران شامل جانوران، گیاهان، آغازیان یا باکتری ها گفته می شود که در قسمت بالای دریا‌ها و اقیانوس ها یا آب های شیرین زیست می کنند. اندازه آنها می تواند در حد باکتری ها و گیاهان میکروسکوپیک باشد تا جانوران بزرگتر مثل ماهی های ژله ای. پلانکتون ها اولین حلقه زنجیره غذایی مناطق غنی از ماهیان به شمار می روند و بقای جانداران منطقه شان را تضمین می کنند.

چیزی حدود ۹۰ درصد از پلانکتون های گیاهی در تالاب لیپار یافت می شود. به این پلانکتون ها مواد آلی و معدنی را هم اضافه کنید که از طریق رودخانه و خورهای (شاخه‌ای از دریا) متصل به خلیج به دریاچه صورتی وارد می شوند. حاصل این همه مواد مغذی، افزایش زیاد تولیدات بیولوژیکی در بعضی از فصول است. حالا جریانات دریایی حاصل از طوفان های مونسون -که از ویژگی های منحصر به فرد حوزه اقیانوسی دریای عمان به شمار می روند- را هم به این داستان بیفزایید که موجب افزایش بیش از حد میزان پلانکتون های گیاهی در خرداد تا اواسط شهریور یعنی ماه های بعد از فصل مونسون می شود. این تعداد پس از گذشت چند ماه و در آذرماه به بیشترین میزان می رسد و این یعنی رنگ بیشتر.

بهمن، اسفند، فروردین، شهریور و مهر مصادف است با پدیده جزر و مد قرمز در منطقه خلیج گواتر. این پدیده از تاژک‌دارانی (موجودات میکروسکوپی) به نام نوکتیلوکا میلیاروس ناشی می شود که میزان شان در بهمن، اسفند و فروردین افزایش چشمگیری پیدا می کند. در این میان فرآیند «رد تاید» یا «کشند قرمز» رخ می دهد که از جمله فرآیند‌های بیولوژیکی در محیط های آبی به شمار می رود. این فرآیند نیز حاصل فعالیت پلانکتون‌های گیاهی است و نقش عمده‌ای را در زنجیره های غذایی و انرژی در اکوسیستم های آبی این منطقه ایفا می کند. در واقع کشند سرخ نامی است که به تغییر رنگ آب در نتیجه شکوفایی و تجمع میکروارگانیسم ها (که در اینجا پلانکتون ها هستند) اشاره دارد. این عبارت از دو بخش تشکیل شده است؛ کشند که همان جزر و مد و بالا و پایین رفتن سطح آب دریا است و سرخ که به رنگ پلانکتون ها اشاره دارد. از آنجا که این جانداران نمی توانند شنا کنند، حرکت شان وابسته به امواج و جریانات آب است و با جزر و مد جا به جا می شوند.

البته باید بگوییم که پلانکتون ها رنگدانه های مختلفی از جمله سبز، آبی، زرد، قهوه ای و قرمز دارند؛ اما از آنجایی رنگ قرمز یا سرخ آنها بیشتر دیده می شود، بیشتر با این رنگ شناخته می شوند. به دلیل وجود همین رنگدانه هاست که ممکن است در فصول مختلف رنگ های متفاوتی را از لیپار ببینید.

گونه‌‌های جانوری تالاب لیپار در چابهار

علاوه بر گیاهان متنوعی که در این منطقه رشد می کنند حیوانات متنوعی هم در آن دیده می شود که این حیوانات شامل پرندگانی چون چنگر، فلامینگو، کشیم، انواع حواصیل، طاووسکن، باقرقره، تیهو، عقاب دشتی، زیبایی این منطقه را دوچندان کرده است. علاوه بر این در این منطقه پنبه‌های وحشی می‌روید که مردم منطقه از آن تشک و بالشت تهیه می‌کنند. مطابق با بررسی ها و آمارگیری هایی که انجام شده در این شهر بندری در مورد گونه های جانوری نتیجه ای به این صورت نیز بدست آمده است که این نتیجه را می توانیم به شرح زیر خدمتتان نشان دهیم:

۹۳ گونه پلانکتون گیاهی، ۳۱ گروه پلانکتون جانوری، ۶۴ گونه از انواع نرم‌تنان، ۸۵ گونه انواع ماهی، ۲۴ گونه از سخت پوستان، ۱۴ گونه مایوبنتوز و ۴۶ گونه مختلف از جلبک‌ها در آن شناسایی شده‌ اند.

نکات مهم در بازدید

برای بازدید از دریاچه صورتی، خودرو را در کنار جاده ساحلی چابهار به گواتر پارک کنید و پیاده به کنار دریاچه بروید. زمین های اطراف دریاچه باتلاقی است و ممکن است خودروی شما در آن گیر کند. افراد دارای وزن زیاد  نزدیک آب هم ممکن است با مشکل مواجه شوند.

لیپار به چه معناست؟

لیپار واژه ای با دو بخش است: «لیپ» و «آر». لیپ یعنی خار و خاشاک رودخانه و آر معنای آب رودخانه می دهد. از آنجا که در روستای لیپار در حوالی تالاب صورتی، آب رودخانه با خار و خاشاک به دریا می رسد، این نام را به آن داده اند. از سوی دیگر در زبان بلوچی، محل به هم رسیدن یا تلاقی آب رودخانه و آب دریا را لیپار می گویند که موقعیت تالاب صورتی را تا حدی وصف می کند.

امکانات رفاهی تالاب لیپار در چابهار

اگر بخواهیم درباره امکانات رفاهی که در این منطقه توریستی وجود دارد صحبت کنیم باید بگوییم که مجتمعی در این منطقه وجود دارد که مجهز به دو سالن ویژه اردو های دانش آموزی، فضای سبز، سرویس های بهداشتی، ۶ سوئیت، آلاچیق، سکوی ویژه رصد ستارگان و دیگر امکانات تفریحی و گردشگری است. این مجتمع در زمینی به مساحت ۷ هکتار در بین کوههای مریخی (مینیاتوری) مشرف به سواحل دریای عمان ساخته شده است.

موقعیت جغرافیایی تالاب لیپار در چابهار

تالاب لیپار یکی از جاذبه‌های خاص طبیعت ایران است که به دلیل رنگ خاصی که دارد از سایر دریاچه‌ها و تالاب‌ها متمایز شده است. این تالاب صورتی در تنگه و دره‌ای صخره‌ای مشرف به کوه، در مسیر جاده ساحلی چابهار به گواتر در ساحل دریای عمان (۱۵ کیلومتری شرق چابهار در نزدیکی روستای رمین و در مسیر جاده ساحلی چابهار- گواتر) قرار دارد.

منابع : چابهارگشت . الی گشت . لست سکند

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *